Setiap ringgit yang dihasilkan ekonomi Malaysia akhirnya dibahagikan kepada tiga pihak, iaitu pekerja yang menghasilkannya, pemilik modal yang membiayainya, dan kerajaan yang mengutip cukai. Akaun Negara Tahunan yang dikeluarkan Jabatan Perangkaan Malaysia pada 29 Julai 2026 memberikan nisbah pembahagian itu bagi tahun 2025. Pampasan pekerja mengambil 33.9 peratus daripada Keluaran Dalam Negeri Kasar bernilai RM2.03 trilion. Lebihan operasi kasar, iaitu bahagian yang mengalir kepada perniagaan dan pemilik modal, mengambil 62.0 peratus. Cukai bersih mengambil baki 4.1 peratus.

Angka 33.9 peratus itu naik daripada 33.6 peratus pada 2024. Kenaikan 0.3 mata peratusan kelihatan kecil, dan ia memang kecil. Yang menjadikannya penting ialah tahun yang menghasilkannya. Tahun 2025 ialah tahun gaji minimum negara melonjak daripada RM1,500 kepada RM1,700, dan tahun fasa pertama Sistem Saraan Perkhidmatan Awam mula dirasai sepenuhnya oleh lebih 1.7 juta penjawat awam. Dua campur tangan upah terbesar dalam satu dekad berlaku hampir serentak, dan bahagian pekerja bergerak sebanyak 0.3 mata.

Gaji tumbuh lebih laju daripada keuntungan, buat kali yang jarang berlaku

DOSM melaporkan pampasan pekerja tumbuh 5.8 peratus pada 2025, mendahului pertumbuhan KDNK nominal yang berada pada 4.8 peratus. Lebihan operasi kasar pula tumbuh 2.1 peratus sahaja. Inilah sebab bahagian pekerja naik, bukan kerana gaji melonjak secara mendadak, tetapi kerana keuntungan modal tumbuh lebih perlahan daripada gaji pada tahun berkenaan.

Jabatan itu mengaitkan pertumbuhan pampasan tersebut secara langsung dengan semakan gaji minimum RM1,700 dan pelaksanaan Sistem Saraan Perkhidmatan Awam. Pada tempoh sama, guna tenaga meningkat 1.3 peratus manakala produktiviti buruh bagi setiap pekerja berkembang 4.0 peratus. Ertinya pekerja menghasilkan lebih banyak nilai dan dibayar lebih banyak, tetapi nisbah asas antara gaji dan keuntungan hampir tidak berubah. Perlu diingat juga bahawa pertumbuhan agregat ini berbeza daripada pengalaman pekerja di tengah taburan, yang sudah kami laporkan dalam ulasan upah median sebelum ini.

Sasaran 40 peratus menuntut kadar empat kali ganda lebih laju

Rancangan Malaysia Ke-13 meletakkan sasaran pampasan pekerja mencapai 40 peratus daripada KDNK menjelang 2030, seiring sasaran gaji median bulanan RM3,500. Dari paras 33.9 peratus pada 2025, jurang yang perlu ditutup ialah 6.1 mata peratusan dalam tempoh lima tahun, iaitu purata kira-kira 1.2 mata setahun.

Bandingkan dengan pencapaian sebenar 0.3 mata pada tahun yang mempunyai dua pendorong upah luar biasa. Kadar yang diperlukan ialah kira-kira empat kali ganda lebih laju daripada apa yang dicapai pada tahun terbaik terkini, dan ia perlu dikekalkan lima tahun berturut-turut. Pada saiz KDNK 2025, setiap satu mata peratusan bersamaan lebih RM20 bilion setahun yang perlu berpindah daripada lajur keuntungan ke lajur gaji.

Lantai upah RM1,700 baru lengkap setahun lalu, kini masuk semakan

Perintah Gaji Minimum 2024 menetapkan kadar RM1,700 sebulan mula berkuat kuasa pada 1 Februari 2025 bagi majikan yang mempunyai lima pekerja atau lebih serta majikan dalam aktiviti profesional. Majikan dengan kurang daripada lima pekerja diberi penangguhan enam bulan sehingga 31 Julai 2025. Maknanya kadar itu hanya terpakai kepada semua majikan di seluruh negara mulai 1 Ogos 2025, iaitu kira-kira setahun sahaja sebelum kitaran semakan berikutnya bermula.

Di bawah Akta Majlis Perundingan Gaji Negara 2011, kadar gaji minimum perlu dikaji sekurang-kurangnya setiap dua tahun. Menteri Sumber Manusia Datuk Seri R. Ramanan mengesahkan pada Ogos 2026 bahawa semakan sedang berjalan, dengan penilaian mengambil kira Pendapatan Garis Kemiskinan, upah median, Indeks Harga Pengguna, produktiviti buruh dan kadar pengangguran. Sebagai rujukan, anggaran gaji kehidupan wajar Bank Negara Malaysia bagi seorang dewasa bujang di Kuala Lumpur ialah RM2,700. Anggaran itu diterbitkan dalam laporan tahunan bank pusat bagi 2017, jadi paras sebenar hari ini sudah tentu lebih tinggi. Lantai upah negara masih berada jauh di bawahnya.

Gaji Progresif melepasi sasarannya, tetapi sasarannya kecil

Jika gaji minimum ialah lantai, Dasar Gaji Progresif ialah tangga yang dibina di atasnya. Ia membayar insentif kepada majikan yang menaikkan gaji pekerja mengikut kemahiran dan tempoh perkhidmatan, iaitu maksimum RM200 sebulan bagi pekerja peringkat permulaan dalam tempoh 12 bulan pertama, dan maksimum RM300 sebulan bagi pekerja yang sudah melebihi tempoh itu.

Skalanya masih terhad. Setakat 31 Disember 2025, 5,910 majikan memohon melalui Sistem Gaji Progresif dan 4,025 daripadanya, atau 68.1 peratus, benar-benar menaikkan gaji lalu menuntut insentif. Seramai 51,363 pekerja menerima manfaat, melepasi sasaran awal 50,000 orang, dengan lebih RM73 juta insentif disalurkan. Dasar itu memang melepasi sasarannya sendiri, tetapi 51,363 orang bersamaan kurang daripada satu peratus tenaga kerja formal warganegara. Kementerian Ekonomi mengesahkan pada Februari 2026 bahawa tempoh pelaksanaan dasar ini dilanjutkan sehingga 2027.

Majoriti upah negara berada dalam sektor yang paling sukar diarah

Taburan pampasan pekerja mengikut sektor menjelaskan mengapa dasar upah sukar menggerakkan angka kebangsaan. Sektor perkhidmatan menyumbang 62.6 peratus daripada keseluruhan pampasan pekerja pada 2025, diikuti pembuatan pada 21.8 peratus dan pembinaan 9.5 peratus. Pertanian dan perlombongan masing-masing menyumbang 3.9 peratus dan 2.3 peratus.

Majoriti besar upah negara oleh itu dijana dalam sektor perkhidmatan, iaitu sektor yang paling berpecah kepada perusahaan kecil, paling sukar dijangkau oleh insentif berdaftar seperti Gaji Progresif, dan paling rendah liputan perundingan kolektifnya. Fasa kedua Sistem Saraan Perkhidmatan Awam yang bermula Januari 2026, dengan kenaikan 7 peratus bagi kumpulan pengurusan dan profesional serta kumpulan pelaksana, akan muncul dalam akaun negara tahun hadapan. Kerajaan boleh mengarahkan gaji sektor awam naik. Ia tidak boleh mengarahkan perkara yang sama ke atas 62.6 peratus pampasan yang berada dalam tangan majikan swasta.

Dua keputusan akan menentukan sama ada angka 2026 bergerak lebih daripada 0.3 mata. Pertama, kadar baharu yang akan diputuskan Majlis Perundingan Gaji Negara selepas semakan semasa selesai. Kedua, sama ada Dasar Gaji Progresif dikembangkan daripada puluhan ribu pekerja kepada ratusan ribu sebelum tempohnya tamat pada 2027. Tanpa kedua-duanya, 40 peratus akan kekal sebagai sasaran dalam dokumen perancangan, bukan angka dalam akaun negara.