Kos khidmat hutang RM58.3 bilion menghimpit ruang Belanjawan 2027

Apabila Belanjawan 2027 dibentangkan di Dewan Rakyat awal Oktober ini, perbahasan awam lazimnya tertumpu pada bantuan tunai, subsidi dan projek baharu. Namun satu baris dalam dokumen belanjawan akan menentukan saiz semua janji itu lebih daripada yang lain, iaitu bayaran khidmat hutang. Bagi 2026, Kementerian Kewangan menganggarkan bayaran faedah dan caj hutang Kerajaan Persekutuan sebanyak RM58.3 bilion, bersamaan kira-kira 17 peratus daripada hasil kerajaan.

Maksudnya, daripada setiap RM100 yang dikutip kerajaan melalui cukai dan hasil lain, sekitar RM17 terus dibayar kepada pemegang bon kerajaan sebelum sesen pun dibelanjakan untuk sekolah, hospital atau jalan raya. Tekanan dari sisi hasil akibat harga minyak dan dividen Petronas sudah kami laporkan dalam ulasan sebelum ini. Artikel ini melihat sisi yang satu lagi: stok hutang itu sendiri, kosnya, dan apa yang tinggal untuk belanjawan tahun depan.

Nisbah hutang turun, tetapi bil faedah terus naik

Dari sudut had undang-undang, kedudukan kerajaan kelihatan selesa. Dalam jawapan bertulis di Dewan Rakyat pada Julai lalu, Kementerian Kewangan menyatakan hutang statutori berada pada 61.9 peratus daripada keluaran dalam negeri kasar (KDNK) setakat akhir Mac 2026, masih di bawah siling 65 peratus. Jumlah hutang Kerajaan Persekutuan pula dicatatkan pada 63.1 peratus daripada KDNK. Pinjaman luar pesisir berjumlah RM20.8 bilion, jauh di bawah siling RM35 bilion.

Masalahnya, nisbah kepada KDNK boleh menurun walaupun jumlah hutang dalam ringgit terus bertambah, asalkan ekonomi berkembang lebih pantas. Tinjauan Fiskal 2026 merekodkan hutang Kerajaan Persekutuan sebanyak RM1.304 trilion pada akhir Jun 2025. Faedah dibayar atas jumlah ringgit itu, bukan atas nisbah. Sebab itu bayaran khidmat hutang meningkat daripada RM50.5 bilion pada 2024 kepada RM54.3 bilion pada 2025, dan kepada RM58.3 bilion yang dianggarkan bagi 2026.

Penanda aras 15 peratus sudah dilepasi tiga tahun berturut-turut

Kerajaan menggunakan had pentadbiran supaya bayaran khidmat hutang tidak melebihi 15 peratus daripada hasil. Menurut Kementerian Kewangan, nisbah itu ialah 15.6 peratus pada 2024, 16.3 peratus pada 2025 dan dianggar 17.0 peratus pada 2026. Pada paras RM58.3 bilion, bayaran ini juga menyamai kira-kira 17.2 peratus daripada perbelanjaan mengurus kerajaan.

Hampir keseluruhan jumlah itu, sekitar RM57.6 bilion, adalah untuk hutang domestik. Ini ada sisi baiknya. Sebahagian besar sekuriti kerajaan dipegang institusi tempatan seperti KWSP, bank dan syarikat insurans, jadi faedah yang dibayar sebahagiannya kembali kepada simpanan rakyat sendiri. Pelabur bukan pemastautin pula memegang kira-kira RM298 bilion atau 22.9 peratus daripada hutang pada pertengahan 2025, satu paras yang stabil tetapi cukup besar untuk membuatkan kos pinjaman peka kepada sentimen pasaran global.

Kadar faedah purata menentukan berapa cepat bil ini membesar

Purata wajaran kos pinjaman bagi hutang domestik terkumpul ialah 4.11 peratus pada akhir Jun 2025, hampir tidak berubah daripada 4.12 peratus setahun sebelumnya. Kebanyakan sekuriti kerajaan membawa kupon kadar tetap, jadi turun naik kadar jangka pendek tidak serta-merta menjejaskan kos. Namun setiap kali bon lama matang dan digantikan dengan terbitan baharu, kadar semasa pasaran akan mula diambil kira.

Keperluan pembiayaan semula ini besar. Pada 2025, pinjaman kasar kerajaan dianggar RM184 bilion atau 9.1 peratus daripada KDNK. Daripada jumlah itu, RM106.8 bilion digunakan semata-mata untuk membayar balik hutang yang matang, manakala RM76.7 bilion membiayai defisit. Dalam analisis kemampanan hutangnya bagi 2026 hingga 2030, kementerian mengandaikan kadar faedah purata 4.4 peratus setahun, lebih tinggi daripada andaian pertumbuhan hasil sebanyak 4.1 peratus. Jika jurang itu berterusan, bahagian hasil yang ditelan faedah akan terus meningkat kecuali defisit primer dikecilkan.

Ruang fiskal Belanjawan 2027 dibatasi Akta 850

Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal 2023 menetapkan sasaran jangka sederhana yang mengikat kerajaan: defisit fiskal tidak melebihi 3 peratus daripada KDNK, hutang tidak melebihi 60 peratus daripada KDNK, jaminan kerajaan tidak melebihi 25 peratus daripada KDNK, dan perbelanjaan pembangunan sekurang-kurangnya 3 peratus daripada KDNK. Sasaran defisit bagi 2026 ialah 3.5 peratus, jadi Belanjawan 2027 dijangka perlu merapatkan jurang itu lagi.

Gabungan syarat ini menyempitkan pilihan. Perbelanjaan pembangunan tidak boleh dipotong sesuka hati kerana ada lantai 3 peratus. Bayaran faedah pula wajib dan tidak boleh ditangguh. Maka ruang untuk menambah bantuan atau subsidi baharu terpaksa datang sama ada daripada hasil tambahan, penjimatan dalam perbelanjaan mengurus lain, atau penyasaran subsidi yang lebih ketat. Andaian kementerian sendiri ialah perbelanjaan bukan faedah tumbuh hanya 2.1 peratus setahun sehingga 2030, jauh lebih perlahan daripada kadar faedah.

Pertumbuhan lebih kukuh membantu, tetapi tidak menghapuskan beban

Berita baik minggu ini datang daripada Bank Pembangunan Asia (ADB), yang menaikkan unjuran pertumbuhan Malaysia bagi 2026 kepada 4.9 peratus dan bagi 2027 kepada 4.7 peratus, berbanding 4.6 dan 4.5 peratus sebelum ini, disokong kitaran naik semikonduktor dan pelaburan pusat data. Ekonomi yang lebih besar menurunkan nisbah hutang kepada KDNK dan meluaskan asas cukai, lalu memberi sedikit kelegaan kepada perancang belanjawan.

Namun pertumbuhan tidak mengubah hakikat bahawa bil faedah dibayar dalam ringgit dan terus meningkat setiap tahun. Bagi rakyat biasa, kesannya tidak terasa sebagai caj langsung, tetapi sebagai peruntukan yang tidak dapat disalurkan ke tempat lain. Setiap RM1 bilion tambahan untuk faedah ialah RM1 bilion yang tidak boleh digunakan untuk klinik, sekolah atau tebatan banjir. Apabila Menteri Kewangan membentangkan Belanjawan 2027, angka yang wajar diperhatikan ialah sama ada nisbah khidmat hutang kepada hasil mula berpatah balik ke arah 15 peratus, atau terus menjauh daripadanya.